Dla naszego klienta wykonaliśmy przebudowę serwisu internetowego pod WCAG. Wdrożenie zawierało się w wytycznych przekazanych przez audytora i uznanych przez klienta jako kluczowe.
Czym jest WCAG i dlaczego jest niezbędne?
WCAG (Web Content Accessibility Guidelines) to zbiór międzynarodowych wytycznych opracowanych przez konsorcjum W3C (World Wide Web Consortium), mających na celu zapewnienie dostępności treści internetowych dla osób z różnymi rodzajami niepełnosprawności. Dotyczy to m.in. osób niewidomych, niedowidzących, niesłyszących, osób z niepełnosprawnością ruchową oraz poznawczą.
Wdrożenie WCAG przestało być jedynie kwestią etyki czy dobrych praktyk. W Unii Europejskiej, a w Polsce za sprawą Ustawy o dostępności cyfrowej stron internetowych i aplikacji mobilnych podmiotów publicznych, stało się to obowiązkiem prawnym dla wielu instytucji. Co więcej, zbliżająca się Europejska Dyrektywa o Dostępności (European Accessibility Act – EAA) rozszerzy te wymogi na szereg prywatnych podmiotów, w tym e-commerce, bankowość i usługi telekomunikacyjne.
4 Filary WCAG: Podstawy Dostępności
Wytyczne WCAG opierają się na czterech podstawowych zasadach, które muszą być spełnione, aby strona była uznana za dostępną. Wdrożenie wymaga holistycznego podejścia, uwzględniającego każdy z tych filarów:
1. Postrzegalność (Perceivable)
Treści muszą być prezentowane w taki sposób, aby użytkownicy mogli je postrzegać, niezależnie od używanego zmysłu.
- Teksty alternatywne (alt tags): Każda grafika, zdjęcie czy ikona musi mieć opis, który może zostać odczytany przez czytniki ekranu używane przez osoby niewidome.
- Napisy i transkrypcje: Materiały wideo i audio muszą posiadać napisy dla osób niesłyszących oraz transkrypcje tekstowe.
- Kontrast: Kolor tła i pierwszego planu (tekstu) musi mieć odpowiedni współczynnik kontrastu, aby osoby niedowidzące lub cierpiące na daltonizm mogły łatwo odczytać treść.
2. Funkcjonalność (Operable)
Interakcja z interfejsem użytkownika musi być możliwa dla wszystkich, niezależnie od sposobu nawigacji.
- Obsługa za pomocą klawiatury: Cała funkcjonalność strony musi być dostępna i obsługiwana wyłącznie przy użyciu klawiatury (bez myszy). Użytkownik musi wiedzieć, gdzie aktualnie znajduje się jego „focus” (aktywny element).
- Odpowiedni czas reakcji: Użytkownicy muszą mieć wystarczająco dużo czasu na interakcję z treścią, zwłaszcza w przypadku testów czy formularzy z limitami czasowymi.
- Unikanie „pułapek klawiaturowych”: Użytkownik musi mieć możliwość opuszczenia każdego elementu strony za pomocą klawiatury.
3. Zrozumiałość (Understandable)
Informacje i sposób obsługi interfejsu muszą być zrozumiałe.
- Czytelny język: Treść powinna być pisana jasnym, prostym językiem, unikać nadmiernego żargonu.
- Przewidywalność: Nawigacja i struktura strony powinny być spójne i przewidywalne – te same elementy interfejsu powinny działać tak samo w różnych miejscach serwisu.
- Identyfikacja błędów: Formularze muszą informować użytkownika o błędach w sposób zrozumiały (np. „Wymagane pole: Adres e-mail” zamiast ogólnego komunikatu „Błąd 404”) i sugerować poprawki.
4. Solidność (Robust)
Treści muszą być wystarczająco stabilne i pewne, aby mogły być interpretowane przez szeroki zakres programów użytkownika, w tym technologie asystujące.
- Poprawny kod HTML: Kod strony musi być syntaktycznie poprawny, z użyciem odpowiednich znaczników i atrybutów (np.
<label>dla pól formularza). - Współpraca z technologiami asystującymi: Strona musi być kompatybilna z czytnikami ekranu (np. JAWS, NVDA) i innymi technologiami, poprzez wykorzystanie standardów ARIA (Accessible Rich Internet Applications).
Proces Wdrożenia WCAG
Wdrożenie dostępności to nie jednorazowe działanie, lecz proces ciągłego doskonalenia.
- Audyt dostępności: Pierwszym krokiem była analiza obecnego serwisu pod kątem zgodności z WCAG (na poziomie AA, czyli najwyższym wymaganym przez prawo). Audyt obejmował testy automatyczne oraz manualne, w tym testy z użyciem czytników ekranu.
- Plan naprawczy: Na podstawie audytu powstała lista działań, które należy podjąć, priorytetyzując najbardziej krytyczne błędy (np. brak tekstu alternatywnego dla kluczowych grafik, brak obsługi klawiaturą), a następnie zadania zostały wycenione przez UX, developerów i testerów.
- Wdrożenie zmian: Programiści i projektanci pracowali nad poprawkami w kodzie, stylistyce i treści. Kluczowa była tu współpraca między zespołem technicznym a UX i biznesem.
- Ciągłe monitorowanie: Dostępność obecnie jest utrzymywana przy każdej nowej funkcjonalności i aktualizacji treści przez ludzi odpowiedzialnych za UX oraz developerów.
Korzyści z dostępności
Wdrożenie WCAG niesie ze sobą liczne korzyści wykraczające poza samą zgodność z prawem:
- Lepsze SEO: Wymogi WCAG, takie jak poprawne nagłówki (
<h1>,<h2>), tagi alternatywne i semantyczny kod, są również kluczowymi elementami optymalizacji pod kątem wyszukiwarek (SEO). - Szersza publiczność: Zapewnienie dostępności otwiera serwis dla większej grupy użytkowników, w tym osób starszych, osób korzystających z nietypowych urządzeń mobilnych lub działających w słabych warunkach sieciowych.
- Wizerunek marki: Firma, która dba o dostępność, jest postrzegana jako odpowiedzialna społecznie i etyczna.
Dostępność cyfrowa to inwestycja, która z czasem się zwraca, gwarantując równe szanse dostępu do informacji i usług dla każdego użytkownika.
